The old man and the sea

He was an old man who fished alone in a skiff in theGulf Stream and he had gone eighty-four days nowwithout taking a fish. In the first forty days a boy hadbeen with him. But after forty days without a fish theboy’s parents had told him that the old man was nowdefinitely and finally salao, which is the worst form ofunlucky, and the boy had gone at their orders inanother boat which caught three good fish the firstweek. It made the boy sad to see the old man come ineach day with his skiff empty and he always went downto help him carry either the coiled lines or the gaff and harpoon and the sail that was furled around the mast.The sail was patched with flour sacks and, furled, itlooked like the flag of permanent defeat.

The old man was thin and gaunt with deep wrinkles inthe back of his neck. The brown blotches of thebenevolent skin cancer the sun brings from itsreflection on the tropic sea were on his cheeks. Theblotches ran well down the sides of his face and hishands had the deep-creased scars from handlingheavy fish on the cords. But none of these scars werefresh. They were as old as erosions in a fishlessdesert.

Everything about him was old except his eyes and theywere the same color as the sea and were cheerful andundefeated.

Santiago,” the boy said to him as they climbed thebank from where the skiff was hauled up. I could gowith you again. We’ve made some money.”

The old man had taught the boy to fish and the boyloved him.

No,” the old man said. You’re with a lucky boat. Staywith them.”

But remember how you went eighty-seven dayswithout fish and then we caught big ones every day forthree weeks.”

I remember,” the old man said. I know you did notleave me because you doubted.”

It was papa made me leave. I am a boy and I mustobey him.”

I know,” the old man said. It is quite normal.”

Բարոյականություն 

Բարոյականություն կամ մորալ(լատ.՝ moralitasլատ.՝ mores բարքեր), բարոյագիտության ուսումնասիրության օբյեկտ, հասարակական գիտակցության ձևերից մեկը, սոցիալական հասկացություն, որ կատարում է մարդկանց վարքի կարգավորման ֆունկցիա հասարակական կյանքի առանց բացառության բոլոր բնագավառներում։

Անհատի բարոյական գիտակցություն

Հասարակական գիտակցությունից բացի բարոյականության մեջ պակաս դեր չի խաղում անհատական գիտակցությունը։ Հիմնվելով հասարակության կողմից մշակված բարոյական պատկերացումների վրա, յուրացնելով դրանք դաստիարակության պրոցեսում՝ անհատը կարող է զգալիորեն ինքնուրույն կերպով կարգավորել իր վարքը և դատել իր շուրջը տեղի ունեցող ամեն ինչի բարոյականության մասին։ Դրա շնորհիվ բարոյականության մեջ նա հանդես է գալիս ոչ միայն որպես սոցիալական վերահսկողության օբյեկտ, այլև որպես նրա գիտակից սուբյեկտ, այսինք՝ որպես բարոյական անհատանձնավորություն։

Է ԿԱՄ Ե

Բաց թողած տեղերում լրացրու Է կամ Ե.

ա/ այժմ-ական, ամենա-ական, ան-րկյուղ, առ-րևույթ, առ-ջ, բազկ-րակ, գետ-զր, գոմ-շ, դող-րոցք, ելև-ջ, եղեր-րգ, երբև-, -լեկտրա-ռակցել, ինչևից-, մանր-, հն-աբան, մանր-, նախ-րե, չ-ն,չ-իր, որև-, չ-ինք, ստոր-րկրյա:

բ/ ան-րևույթ, -ական, -լեկտրա-ներգիա, -ջմիածին, ինչև-, լայն-զր, խուռն-րամ, ծով-զր, կիսա-փ, հր-շ, մանր-աբան, մ-ջք, միջ-րե, ն-րեկ, նրբ-րանգ, ողբ-րգակ, որևից-, չ-ի, պատն-շ, ջ-կ, վեր-լակ, տի-զերք, ցայգ-րգ:

գ/ ան-րևակայելի, ան-ական, աշտ- (նիզակ), առ-րես, առօր-ական, բազմ-րանգ, գրեթ-, երբևից-, երբև-, որևից-, որև-, ինչևից-, ինչև-, երփն-րանգ, -ակ, լայն-կրան, նրբ-րշիկ, չ-ր, վայր-ջք, Վարդգ-ս, վեր-լք, վեր-րկրյա, ց-րեկ:

ՀԱՅՈՑ ԼԵԶՈՒ Ե-Թ

Ե

ելուզակ- ավազակ
եղեր- սուգ
եղի- նոր հասնող ցորեն
եղկելի- գարշելի
ետնակ- տաշտաքր
երախայրիք- առաջին պտուզ
երան- բարակ քամի
երե- որսի կետակեր խոտ
եփն- գույն
երախճան- բերանակապ
երասան- զույք եռասան՝ փոկ

Զ

զազիր- գարշանք
զամբիլ- Կեմով հյուսած փոքրիկ կլոր նստարան

զամբիկ- մատակ ձի
զամբուռ- վայրի մեղու
զամպ- Լեռների վրա դիզված ձյուն:

զայր- զայրույթ
զանգի-
զարմանուհի- զարմանալի
զարմիկ- հորեղբոր
զեխ- առատ
զգլխիչ- գլխին  խթեղ
զեղուն- հորդառատ
զոմբիկ- 1. Լեռների վրա դիզված ձյուն:

զոշ- վատ
զվռնել- ման գալ
զուզա- առնոց
զուլա- քուլա
զրախոս- Ավելորդ ու անտեղի բաներ խոսող, զրաբան:

Ը

ըմբոշխնել-Մեծ ախորժակով ուտել կամ խմել:

ըմպելարան-գինետուն
ընդեղեն- հունդից բաղկացած
ընդոծին- բնիկ
ընդոստ-հանկարծ տեղից եր թռած
ընկեց-ընկած
ընչազուրկ-պրոլետար
ընչասեր-ունեցվածք սիրող
ընչաքաղց-շատ ագահ
ընչացք-բեղ

Թ

թաթառ-պտուտահողմ
թաթարի-թեթև եփված
թալակ-
թակեղ-
թակուջակ-
թաղկ-
թաղյակ-
թամբուրա-
թանա-
թառանչ-
թեզանիք-
թին-
թով-
թույր-

Silent Night! Holy Night! John Freeman Young (verses 1-3), ca. 1859 William C. Egan (verses 4-6), 2007

1. Silent night! Holy night!
All is calm, all is bright,
Round yon Virgin Mother and Child!
Holy Infant, so tender and mild,
Sleep in heavenly peace!
Sleep in heavenly peace!


2. Silent night! Holy night!
Shepherds quake at the sight!
Glories stream from Heaven afar,
Heavenly Hosts sing Alleluia!
Christ, the Saviour, is born!
Christ, the Saviour, is born!

3. Silent night! Holy night!
Son of God, love’s pure light
Radiant beams from Thy Holy Face
With the dawn of redeeming grace,
Jesus, Lord, at Thy Birth!
Jesus, Lord, at Thy Birth!

4. Silent Night, Holy Night
Here at last, healing light
From the heavenly kingdom sent,
Abundant grace for our intent.
Jesus, salvation for all.
Jesus, salvation for all.

5. Silent Night! Holy Night”
Sleeps the world in peace tonight.
God sends his Son to earth below
A Child from whom all blessings flow
Jesus, embraces mankind.
Jesus, embraces mankind.

6. Silent Night, Holy Night
Mindful of mankind’s plight
The Lord in Heav’n on high decreed
From earthly woes we would be freed
Jesus, God’s promise for peace.
Jesus, God’s promise for peace.

Առաջադրանք հայոց լեզվից,15.10

1.Փոխիր տրված բառերի մուգ գրված տառերը և ստացիր նոր բառեր:
Գիրք – գիրկ , գիրգ, տանկ – տանձ,  սանր – մանր,  մարագ – կարագ, նոր – լոր, բարդ – մարդ, հարդ
2.Փակագծերում նշված բառերից ընտի՛ր ճիշտը և տեղադրի՛ր նախադասությամ մեջ:
Երեկոյան (բառաչում, մայում) էին մարգագետիններից տուն եկող կովերն ու հորթերը:
Մի կատաղի քամի (ճռնչաց, շառաչեց) այնպիսի սաստկությամբ, որ հնօրյա ծառերն արմատից սկսեցին տատանվել:
Գեղջուկի և երկրագործի համար սկսվել էր հողային աշխատանքների (եռուն, եռանդուն) շրջան:
Միայն սայլերին լծված (նժույգների, ձիերի) խրխնջյունն էր մերթընդմերթ ընդհատում լռությունը:
Քո պատմած դեպքը սովորական (հնարք, հնարանք) է, այլ, ոչ թե իրականություն:
3.Բացատրի՛ր դարձվածքները բառարանի օգնությամբ:
Իրար սրտից ջուր խմել –  մեկը մյուսի սրտովը լինել
Հազար մաղով անցկացրած – փորձառու
Հիվանդի համար ջուր բերող – դանդաղաշարժ մարդ
Գլխին կրակ թափել – խրատ կարդալ
Կանաչ-կարմիրը կապել – զարդարվել
Կոպեկի համար մեռած – քձիբ
Ուրիշի բնում ձու ածել – Օգուտը ուրիշին տալ
Ոտքի կոխան դարձնել – Ոտնակոխ անել
Փուշը մատից հանել – Նեղության պահին օգնության գալ
Գրքի մի երեսը կարդալ — Հարցին միակողմանիորեն մոտենալ
4.Լրացրե’ք բաց թողնված տառերը,  երկհնչյունները, կրկնակ բաղաձայնները:
Շինծու, կարգազանց,  առաջ,  բարդրություն, անջրտի,  տատրակ, բացօթյա, անդորրություն,  անդրավարտիկ,սիգապանծ,  խորդուբորդ,  կմախք,  կցկտուր,  ճեպընթաց, դժխոյական:
5.Կազմեցե’ք   6 բառ`   սյունակներից    ընտրելով  մեկական  արմատ.:

Խուլ                    խոտհարք     խլահավ

սեզ                     հանդակ           սիզախոտ

մասնիկ              դիմակահանդես   հանդամաս

խոժոռ                երաշտահավ    խոժոռադեմ

մրջյուն               անտանելի    մրջնաբույն

բեռ                     արծվաբույն   անբեռ

6.Յուրաքանչյուր   սյունակից   ընտրելով մեկական  նախածանց  և արմատ` կազմեցե’ք  6  նախածանցավոր   բառ:

Ենթ         անկյունագիծ  ենթագիծ

նախ       շրջադարձ   նախադարձ

հար        գլխագին   հարատև

արտ       տևողություն   արտասահման

վեր         մշտավառ   վերադարձ

առ          սահմանապահ

7.Յուրաքանչյուր սյունակից  ընտրելով մեկական վերջածանց և արմատ` կազմեցե’ք  6 վերջածանցավոր բառ:                  .

Ցանցաթաղանթ       ուք        ցանցկեն

խաչագող                  ան       գողոն

կալվածատեր         ոն      տիրույթ

քսայուղ                  յալ       քսուք

հավելավճար         կեն   հավելյալ

կովկիթ                   ույթ   կթան

8.Տրված  զույգ  բառերից  ընտրեցե’ք  մեկական  արմատ  և  կազմեցե’ք   մեկական  բարդ  բառ:

Խոհական —  այլատարր — այլախոհ

զմայլելի  —  մեծահոգի— հոգեզմայլ

որակազրկում — բարձրաբերձ — բարձրորակ

դրամապանակ – հիմնավոր — հիմնադրամ

արշավախումբ —  հաղթական — հաղթարշավ

պատվարժան – ինքնամեծար —  մեծապատիվ

9.Առանձնացրե’ք հոմանիշային  6 զույգ:
Այգաբացանդրավարտիքամանոր,  նավասարդարփիփափագարգասիքբաղձանքթախիծ,   արեգակարշալույս, արդյունք, տաբատնոխազ

10. Առանձնացնել հականիշային 6 զույգ:
Տերևազուրկսինլքորերանգավառհամրվեհանձնսաղարթախիտչոր, տգեղ, խոսունխորդուբորդդժգույնտամուկողորկ,  վճիտ,

11.Փակագծում  տրված բառերը տեղադրեցե’ք  բաց թողնված  տեղերում` ենթարկելով անհրաժեշտ   փոփոխությունների:                                                                                                    Ամռանը  նա սիրում էր  նստել պատշգամբի   առաջ   փռված   պարտեզում,      որտեղով      անցնում  էր  մեծ առուն .այն գալիս էր ընդարձակ հովիտը շրջապատող սարերից    և   գնում  դեպի դաշտերը:

(սար, փռել,  ամառ, որտեղ)

Որքան  մոտենում  էինք,  այնքան ավելի նշմարելի   էր դառնում   գյուղի  տներն    ու այգիները,  երդիկից   ելնող   ծխի  սյուները:

(երդիկ, դառնալ, ծուխ, տուն)

Լիլիթի   վեր   սլացած   հոգին   չէր  երկնչում  ոչ մի   խոչընդոտից   ,   ձգտում   էր  դեպի երկնասլաց    սյուների  նմանվող   ժայռերը,   տենչում  լեռների  երկնամերձ   բարձունքները   :

(սյուն, խոչընդոտ, սլանալ, բարձունք)

ՀԱՅՈՑ ԼԵԶՈՒ

1. Ընդգծված բառերն ու բառակապակցությունները փոխարինի՛ր համապատասխան ածականներով:
Օրինակ՝ Երկրին մոտ տարածությունում տիեզերանավի հանդիպեցին: — Երկրամերձ տարածությունում տիեզերանավի հանդիպեցին:
Հայոց աշխարհում՝ Արարատի դաշտի հարավում, մի հրաշքով լի ու ձեռքով չկերտվածկոթող կա: Դա Արարատն է երկինք սլացող, մեկուսի լեռների զանգված՝ կոնի նմանվող զույգ գագաթներով: Մասիսն ու Սիսը հանգած հրաբուխներ են:Մասսի ժայռերով պատված գագաթը ծածկված է հավերժական ձյունով: Սսի գագաթի մասը նույնպես քարերով ծածկված է: Լանջերը կտրտված են ճառագայթի ձև ունեցողձորակներով ու հեղեղատներով: Լանջերին խոտով առատ արոտներ ու թփուտներ կան. ներքևի գոտում՝ այլևայլ թռչուններ ու կենդանիներ: Հնում լեռը հռչակված էր որպես արքաների որսատեղի:
Մասիսը զերծ չի մնացել բնության աղետներից: Նրա հյուսիս-արևելքի լանջի խորխորատը, հայտնի «Մասյաց վիհ» անունով, որ գագաթին մոտ (մերձ) մասում ավելի քան հազար մետր խորություն ունի, առաջացել է երկրաշարժից:
Սուսան Մարկոսյան «Գործնական քերականություն»;

2.Ուղղեցեք սխալները;
Փախնել, վեր է լուծում, կապնվել, դուրս գնալ դուրս, երիցս անգամ, ներ է դնում, իր մեջ ներառնել, նորից կրկնել, թողել, պայթացնել, խոստովանվել, վիճվել, կարմրացնել:
3.Հոմանիշները տրվածներից ընտրեցեք:
ա) Այգաբացին լսվում էր թռչունների անուշ դայլայլը:
բ) Գյուղի վրա խաղաղ երեկո իջավ:
գ) Կեսօրին քաղաքում անդորրություն էր տիրում:
դ) Գիշերն իր մութ թևերն էր փռել:
ե) Հունձը մայրամուտին ավարտեցին:
(միջօրե, արշալույս, արևամուտ, տարածել, գեղգեղանք, անդորր):
4. Վերականգնել հետևյալ բառերի առաջին բաղադրիչների անհնչյունափոխ ձևերը:
Ռմբակոծել, սրճարան, կնքել, մտամոլոր, վիրաբույժ, զինագործ, ըմպանակ, գրադարան, ընչաքաղց, ծաղկաբույլ, երկնակամար, կապտավուն, գինեգործ, բուրմունք, ալրաղաց, թթաստան, խնկածաղիկ, մրրկածուփ, կռվազան, իջնել, ընձուղտ, մամռապատ:

ԳՐԱԿԱՆՈՒԹՅՈՒՆ

Ամենալավ բանը

Լուսավոր ու շքեղ տան մեջ իր խարտիշահեր ու կապուտաչյա դստեր հետ  ապրում  էր  մեծահամբավ մի իմաստուն: Տան ձեղնահարկում մի փակ սենյակ  կար: Ողջախոհ գիտունն այնտեղ պահում էր  աշխարհի ամենալավ բանը: Հետաքրքրասեր դստրիկը  փափագում էր  մտնել առեղծվածային սենյակը, սակայն հայրը մերժում էր. աղջիկը դեռ փոքր էր: Երբ աղջիկը դարձավ  կենսաթրթիռ ու նրբագեղ մի օրիորդ, հայրը ինքնակամ հանձնեց նրան գաղտնարանի բանալին: Աղջիկը սրտատրոփ բացեց դուռը: Դափ-դատարկ սենյակում դրված էին ճախարակ, իլիկ ու մի բաց գիրք:  Հուսախաբ աղջիկն արցունքոտ աչքերով գնաց հոր մոտ: Իմաստուն հայրն ասաց.

-Ճախարակն ու իլիկը աշխատանքն են,  գիրքը` ուսումը: Դրանցից լավ բան չկա աշխարհում:  Ամեն լավ բանի մարդը հասնում է տքնաջան աշխատանքի ու գիտության շնորհիվ:

Առաջադրանքներ

Ի՞նչ գիտես ճախարակի ու իլիկի մասին, ի՞նչ գործիքներ են դրանք:

Ճախարակ թել մանելու գործիք է։

Ճախարակ(ջահրա)

Ճախարակ թել մանելու գործիք։ Բաղկացած է թեք ոտքերով պատվանդանի վրա ամրացված առանցքակալից, դրա միջով անցնող և երկու կողմերում միակտոր փայտից կամ միմյանց վրա խաչաձև դրված ութաձև բարակ տախտակներով թևերից ու թելը փաթաթող իլիկից։ Թևերը միմյանց միանում են վերին և ստորին եզրերի ատամների արանքով անցկացված բրդե թելերով և կազմում անվի հակառակ երեսը։ Թևերի վրա փաթաթված կպրած թելով առանցքի վրա ամրացված շուռտվիկի միջոցով գործի դրվող անվի պտույտը փոխանցվում է իլիկին։ Ճախարակով մանում էին ցանկացած բարակության և ոլորման աստիճանի թել։ Այժմ ճախարակը օգտագործվում է հազվադեպ։

Իլիկը Թել մանելու ձեռքի հոլաձև գործիք:

Ձևակերպիր մի միտք, աֆորիզմ աշխատանքի մասին:

Աշխատանքը կյանքի ժամացույցի զսպանակն է. կարելի է հոգնել նրանից, բայց ավելի շուտ` հոգնել ծուլությունից:

Դուրս գրիր տեքստից  բարդ և ածանցավոր  բառերը և դրանցով կազմիր բառակապակցություններ:

կապուտաչյա աղջիկ

Գրիր  շարադրություն  «Ամենից  լավ  բանը» վերնագրով:

Իմ համար ամենալավ բանը դա ծնողներս են։Քանի որ նրանք իմ համար անում են ամեն ինչ որպեսզի ես ինձ լավ զգամ։Դուրս գալով իրենց սահմաներից անում են ամեն ինչ։ fgfg

ԷԿՈԼՈԳԻԱ

Բիզնեսմեն Մակ Դեվիզը ներդրել է 90 մլն դոլլար,որպեսզի ստեղծի ամենալավ ծառերի այգին Միացյալ Նահանգներում: Վերջին 20 տարիների ընթացքում իր այգում տնկվել են անհետացման եզրին կանգնած շատ ծառեր:

Նա եկել էր այդ մտքին, երբ տեսել էր մի դպրոցական աշխատանք,որը կոչվում էր <>: Դա նրա համար էր,որ մարդիկ պահպանեն բնությունը եւ ամեն ինչ անեն նրա համար: Դեվիզը խորացավ այդ գործի մեջ եւ սկսեց կարդալ էկոլոգիայի մասին գրքեր:

20 տարվա ընթացքում նա տրամադրեց 90 մլն դոլլար,որպեսզի վերականգնի 100 տարի առաջ կտրած ծառերի գոնե մի մասը: Այստեղ ապրում են զանազան կենդանիներ, օրինակ` աղվեսներ: Այս պրոեկտը դեվիզն անվանեց «Nokuse»,որը թարգմանաբար նշանակում է «սեւ արջ»:

Դեվիզին քիչ ժամանակ է մնացել ապրելու,եւ որպեսզի իր գործը կիսատ չմնա`նա այն հանձնարարել է իր թիմին:Նա ունի թոքերի ուռուցք 4-րդ կարգի:

«Ես չեմ կարող փոխել ձեր տարիքի մարկանց»-ասում է նա,«բայց տվեք ինձ 4-րդ դասարանը:»

Եւ այս մտահաղացումով Դեվիզը ժպտում է:

ՎԱՆԻ ԹԱԳԱՎՈՐՈՒԹՅՈՒՆ

Վանի թագավորություն, պետություն Հայկական լեռնաշխարհում՝ մ.թ.ա. 96-րդ դարերում։ Թագավորության արքաների թողած արձանագրություններում երկիրը կոչվում է «Բիայնիլի»երբեմն՝ «Նաիրի»ասորեստանյան աղբյուրներում այն հիշատակվում է որպես «Ուրարտու», իսկ Աստվածաշնչում՝ «Արարատյան թագավորություն»անուններով։

Թուրքական վարկած

Թուրքական կառավարության կողմից հովանավորվող թուրք գաղափարախոս Ահմեդ Վեֆան իր «Ճշմարտությունը հայերի մասին» աշխատության մեջ անդրադառնում է նաև Վանի թագավորության թեմատիկային՝ հայերին մեղադրելով «ուրարտացիների ցեղասպանության» մեջ։ Նա, մասնավորապես, ակնարկում է, որ Ադոլֆ Հիտլերը1939 թ.-ին, խոսելով հայերի կոտորածների մասին, իբր նկատի է ունեցել ոչ թե թուրքերի կողմից հայերին սպանելու փաստը, այլ հայերի կողմից «ուրարտացիներին ցեղասպանության» ենթարկելը։ Ա. Վեֆան իր հրապարակումով փորձում էր արդարացնել թուրքերի կողմից կատարված Հայոց ցեղասպանությունը՝ որպես ցեղասպանություն «ցեղասպանության» դիմաց իմաստով։ Հատկանշական է նաև, որ այդ աշխատությունը Թուրքիայի կառավարության աջակցությամբ տարածվել է աշխարհի բազմաթիվ երկրներում: Հաճախ թուրք-ադրբեջանական քարոզչական գրականությունում կարելի է հանդիպել այն մտքին, թե հայերը ցանկանում են Վանի թագավորությունը դարձնել հայկական՝ մեղադրելով հայերին ոչ միայն մարդկային, այլև մշակութային ցեղասպանության մեջ: